Riêng năm 2010, Việt Nam áp dụng mức thuế suất 0-5% cho khoảng 99% số dòng thuế, trong đó 57% số dòng thuế có mức thuế suất CEPT là 0%. (Biểu thuế CEPT/AFTA được ban hành kèm theo Quyết định số 36/QĐ-BTC ngày 12/6/2008 của Bộ Tài chính).
Việc thực hiện đúng cam kết trên cho thấy, Việt Nam luôn thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế quan, cắt giảm thuế theo đúng lộ trình đã cam kết. Việt Nam bắt đầu thực hiện cắt giảm thuế từ năm 1996, đến năm 2006 giảm xuống mức 0-5%. Năm 2008, Việt Nam cũng đã đưa mặt hàng ôtô, xe máy vào thực hiện giảm thuế (thuế suất hiện hành ở mức 83%/90%).
Về tình trạng phân biệt đối xử giữa các nước, Bộ Tài chính khẳng định: “Tất cả hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam từ các nước trong khối ASEAN, nếu đáp ứng đủ các điều kiện quy định tại Điều 2 Quyết định số 36/QĐ-BTC ngày 12/6/2008 của Bộ Tài chính ban hành Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt để thực hiện Chương trình ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung cho Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (CEPT/AFTA) đều được hưởng mức thuế suất CEPT/AFTA.
Mặc dù vậy, song tác động trực tiếp của hội nhập đến thu NSNN là chưa lớn, do sự gia tăng kim ngạch nhập khẩu liên tục (năm 2007, 2008, 2009 thu từ hoạt động XNK tăng tương ứng 31,9%, 56,5%, và 29,3% so với năm trước) đã bù đắp khoản giảm thu ngân sách do cắt giảm thuế nhập khẩu. Xét về mặt định tính, việc cắt giảm thuế nhập khẩu trong ngắn hạn cũng chưa lớn (do tỷ trọng hàng nhập khẩu được hưởng ưu đãi giảm thuế thấp, tỷ lệ giá trị hàng nhập khẩu được hưởng ưu đãi CEPT/AFTA là khoảng 10%). Biến động của thu NSNN trong thời gian qua chủ yếu là do biến động của giá cung cầu thế giới và do tác động của khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu.
Liên quan tới việc giảm thuế trong khu vực, Bộ Tài chính cho biết, năm 2010 được xem là mốc quan trọng trong quá trình tiến tới một thị trường tự do lưu chuyển hàng hóa vì các nước ASEAN-6 (gồm: Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan) đã hoàn thành việc xóa bỏ hoàn toàn thuế quan.
Còn theo hiệp định AANZFTA, đến năm 2018, hàng rào thuế quan với ít nhất 90% số dòng thuế sẽ được các nước ASEAN, Úc và New Zealand xóa bỏ. Cụ thể: Úc cam kết áp dụng mức thuế suất 0% cho các sản phẩm giày dép vào thời điểm hiệp định có hiệu lực và tất cả các loại thuế quan áp dụng cho mặc hàng may mặc cũng sẽ được bãi bỏ đến năm 2020.
Việt Nam sẽ loại bỏ tất cả thuế quan đối với mặt hàng giày dép và may mặc cho đến năm 2018. Tương tự, các mặt hàng dược phẩm, giấy, thịt, cá, sữa, trái cây, rau củ… cũng được các nước tham gia hiệp định lần lượt cắt giảm dần thuế quan trong từng giai đoạn cho tới mức 0%.
Một điểm quan trọng của hiệp định này là việc các bên cam kết, thiết lập cơ chế hợp tác chặt chẽ nhằm bảo đảm các biện pháp phi thuế như cơ chế cấp phép, tiêu chuẩn chất lượng, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm sẽ không tạo thành những rào cản thương mại trong khu vực.
Riêng với Việt Nam, một quốc gia với xuất khẩu chiếm trên 70% GDP, việc thực hiện các cam kết của hiệp định sẽ mang lại nhiều cơ hội lớn cho các DN, đặc biệt là các DN xuất khẩu hàng nông sản, thực phẩm, dệt may, giày da, đồ gỗ… Đây cũng là những ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam./.
Bộ Tài chính cho biết, thực hiện cam kết Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (viết tắt là CEPT/AFTA), đến năm 2015, Việt Nam sẽ cơ bản xóa bỏ thuế quan đối với hàng nhập khẩu từ ASEAN (một số dòng thuế linh hoạt vào năm 2018).
